WAT IS EEN PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS?
Bij iemand met een persoonlijkheidsstoornis is er sprake van een aanhoudend en rigide patroon van innerlijke ervaringen en gedrag, wat leidt tot lijdensdruk en beperkingen in het dagelijks functioneren, zoals moeite met het reguleren van emoties en problemen in het interpersoonlijk functioneren.
Iemand met een persoonlijkheidsstoornis voelt vaak niet meer de vrijheid om flexibel te reageren op de eisen van alledag. Het denken en waarnemen kunnen daarbij sterk gekleurd zijn. Zo kunnen vervormingen ontstaan in de wijze waarop iemand kijkt naar zichzelf en zijn omgeving. De beleving en uiting van gevoelens kunnen eveneens verstoord zijn, zoals bijvoorbeeld bij sterk wisselende of te intense emoties. Vaak gaan zulke verstoringen samen met terugkerende moeilijkheden in de beheersing van de eigen impulsen. Alle mensen met een persoonlijkheidsstoornis ervaren moeilijkheden in contact met anderen en lopen vast op verschillende terreinen van hun leven.
Klachten bij een persoonlijkheidsstoornis
De aard en ernst van de persoonlijkheidsstoornissen kunnen sterk verschillen. Zo kan iemand die voldoet aan de criteria van een borderline persoonlijkheidsstoornis vastlopen op verschillende levensgebieden door bijvoorbeeld emotieregulatie problemen of gevoelens van leegte. Maar iemand met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis kan zijn angsten soms zo goed verbergen dat hij ogenschijnlijk ‘normaal’ functioneert. Mede daarom heeft de hulpvraag in eerste instantie vaak niet zozeer betrekking op de aanwezigheid van de persoonlijkheidsstoornis, maar staan klachten voorkomend uit de symptomen op de voorgrond.
Er zijn verschillende persoonlijkheidsstoornissen, namelijk:
- Schizoïde persoonlijkheidsstoornis
- Schizotypische persoonlijkheidsstoornis
- Paranoïde persoonlijkheidsstoornis
- Antisociale persoonlijkheidsstoornis
- Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS)
- Histrionische persoonlijkheidsstoornis (theatrale persoonlijkheidsstoornis)
- Narcistische persoonlijkheidsstoornis
- Vermijdende persoonlijkheidsstoornis
- Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis
- Dwangmatige persoonlijkheidsstoornis
- Andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis
- Niet anderszins gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis
Wat biedt INTER-PSY?
Of er sprake is van een persoonlijkheidsstoornis kan men pas zeggen na een grondig diagnostisch onderzoek door een psychiater, psycholoog of psychotherapeut. Na de diagnostiekfase wordt er behandeling aangeboden. Deze kan bestaan uit:
- Psycho-educatie (uitleg over de stoornis)
- Individuele therapie (o.a. cognitieve gedragstherapie, schematherapie)
- Groepstherapie (o.a. MBT, VERS-training)
- Medicatie (aanvullend)
Twijfelt u als patiënt of huisarts of wij u de juiste behandeling kunnen aanbieden? Bel dan met het algemene nummer van INTER-PSY of INTER-PSY Noord-Holland voor overleg.
