Bijeenkomst HEALTH i PORT –

23 oktober 2016

Lezing: Dansen met de dokter over het hoe en waarom van samenwerken in de spreekkamer

Door prof. dr. P.L.P. (Paul) Brand, Honorair Hoogleraar Klinisch Onderwijs UMCG, kinderarts Isala Klinieken.

 

Hoewel de meeste artsen hardwerkende professionals zijn die het beste met hun patiënten voor hebben komt het regelmatig voor dat de wensen en verwachtingen van patiënten in een medisch consult niet aansluiten bij het onderzoek en de behandeling die de dokter te bieden heeft. Een goed verlopend consult waar beide partijen tevreden zijn over de gang van zaken en de afloop kan vergeleken worden met een mooie dans waarin beide danspartners soepel samen bewegen. Als de beide partijen in het consult echter elkaars basispassen onvoldoende kennen mislukt de dans, gaan ze op elkaars tenen staan, en ontstaat irritatie.

In deze lezing ga ik op zoek naar de oorzaken voor het slagen en voor het mislukken van het dansen met de dokter. Dit doe ik vanuit mijn jarenlange ervaring als kinderarts, maar ook als patiënt met astma. De gereedschapskist van de dokter is vooral gericht op het onderzoeken en behandelen van ziekte, terwijl de vragen van patiënten meestal gaan om het bespreken en oplossen van zorgen en problemen. In de geneeskunde-studie en -opleiding worden studenten weliswaar veel meer dan vroeger getraind in communicatievaardigheden, maar die training richt zich vooral op technische vaardigheden zoals het afnemen van een anamnese of het voeren van een slecht-nieuws-gesprek. Ècht patiëntgericht communiceren, waarbij de patiënt zich serieus genomen en gehoord voelt, is iets wat de meeste dokters die het goed kunnen al doende leren in de praktijk.

Door mijn onderzoek naar de behandeling van kinderen met astma met medicijnen, en wat ouders van deze behandeling vinden, kwam ik er achter dat het voorschrijven van medicijnen (ik vertel [ouders van] patiënten wat ze moeten doen) niet werkt. Veel beter kan ik luisteren naar hun vragen, hun zorgen en hun doelen, en daar de informatie die ik geef op afstemmen. Samenwerken dus, in plaats van voorschrijven. De meeste patiënten willen ook graag samenwerken met hun dokter, maar dat lukt ze in de praktijk maar mondjesmaat. Dit komt vooral omdat de dokter denkt geen tijd te hebben voor samen beslissen in de spreekkamer, of omdat hij denkt dat de patiënt er niet geschikt voor is, of omdat de dokter zich onvoldoende getraind voelt in de technieken van samen beslissen.

Ik zal aan de hand van eigen ervaring en resultaten van onderzoek laten zien waarom we het beste kunnen streven naar samen beslissen (gedeelde besluitvorming) in de spreekkamer, en dat zowel artsen als patiënten daar aan kunnen bijdragen. Ik zal laten zien hoe wij er op onze poli in slagen met samen beslissen kinderen met astma succesvol te behandelen met standaard medicijnen. Ik houd een pleidooi voor aanpassingen in de studie geneeskunde en in de opleiding van medisch specialisten, om ze meer te trainen en steeds te blijven oefenen in de technieken van gedeelde besluitvorming.

Paul Brand

Over de spreker

Paul Brand (1961) werkt sinds 1997 in het Isala ziekenhuis in Zwolle, als kinderarts en als medisch hoofd opleiding en onderzoek. Hij is tevens honorair hoogleraar klinisch onderwijs aan het Universitair Medisch Centrum in Groningen.

Paul wordt internationaal gezien als een expert op het gebied van de behandeling van astma en allergie bij kinderen. Hij publiceerde meer dan 200 artikelen in de medisch-wetenschappelijke literatuur, en droeg bij aan verschillende hand- en leerboeken. De laatste jaren is hij toenemend actief in het onderzoek naar medisch onderwijs en opleiding.

Naast zijn wetenschappelijke werk publiceerde Paul twee romans bij uitgeverij Sapienta: De Stoel van God (2006) en Impact Factor (2009).

Paul Brand

Bronnen

Najaar 2016 verschijnt Dansen met de Dokter van Paul Brand bij uitgeverij Prelum. In dit boek beschrijft Brand uitgebreid de achtergronden, principes en wetenschappelijke onderbouwing van gedeelde besluitvorming (samen beslissen). Deze lezing is een beknopte samenvatting van de belangrijkste onderdelen van het boek.